Theo giờ Bắc Kinh ngày 6 tháng 10, khi Tôn Tâm Nhiên 16 tuổi gặp một nhà vô địch Grand Slam thành danh từ sớm khác là Gauff, cô từng dẫn 5-4 ở set đầu và cho thấy trạng thái thi đấu rất tốt. Đáng tiếc, ở game thứ 10, Gauff khiếu nại và trọng tài chính đổi phán quyết, ảnh hưởng tâm lý Tôn Tâm Nhiên, khiến cô sụp đổ và thua trận. Trước đó, trận Djokovic gặp Zverev cũng xảy ra tình huống bảng quảng cáo nháy sáng tương tự. Djokovic cũng không hài lòng khi Zverev khiếu nại trong hoàn cảnh giống vậy và được đổi phán quyết. Ở chung kết Basel 2022, Rune khiếu nại vì bảng quảng cáo nhấp nháy rồi bị bác. Luật tuy không quy định rõ, nhưng thông lệ là khiếu nại sau bóng chết không được công nhận. Gauff sau trận đã xin lỗi Tôn Tâm Nhiên, nhưng trong phỏng vấn sau trận Tôn Tâm Nhiên cũng nói thẳng rằng mình bị ảnh hưởng. Đây trở thành "học phí" cô phải trả cho tuổi trẻ.
Tôn Tâm Nhiên thách đấu Gauff, từng dẫn 5-4 ở set đầu
Tôn Tâm Nhiên, người chỉ xếp hạng 582 thế giới, lần đầu dự China Open hạng WTA 1000 nhờ wild card, và đối đầu Gauff, hạng 4 thế giới. Gauff là hình mẫu thành danh từ sớm, đã hai lần vô địch đơn Grand Slam trong sự nghiệp, đồng thời là nhà vô địch đơn nữ China Open 2024.
Trận Tôn Tâm Nhiên thách đấu Gauff là màn áp chót ngày 5 tháng 10. Tài năng 16 tuổi của Trung Quốc trong chín game đầu của set một từng dẫn 5-4, thi đấu rất tốt, cũng khiến bên ngoài kỳ vọng liệu Tôn Tâm Nhiên có gây bất ngờ để viết nên lịch sử hay không.
Game thứ 10, Gauff khiếu nại, trọng tài chính đổi phán quyết, ảnh hưởng Tôn Tâm Nhiên và trở thành bước ngoặt
Đáng tiếc, bước ngoặt then chốt của trận xuất hiện ở game thứ 10 set đầu. Đó là game giao bóng mà Gauff buộc phải giữ, khi tỷ số trong game là 15-15. Tôn Tâm Nhiên đánh một quả xuyên sân đẹp mắt để ăn điểm, tỷ số thành 30-15. Cô chỉ còn cách 2 điểm để phá game và lấy set đầu, rất có thể là nút thắt để Tôn Tâm Nhiên tạo nên màn bất ngờ.
Đáng tiếc, sau khi hiệp bóng kết thúc và bóng đã chết, Gauff lại chọn khiếu nại với trọng tài chính, nói rằng đúng khoảnh khắc cô đánh bóng, bảng quảng cáo LED bên sân đột nhiên nháy sáng bất thường, làm lóa mắt và nhiễu pha trả bóng. Trọng tài chính xem lại băng hình, xác nhận bảng quảng cáo đúng là đột ngột nháy sáng, nên hủy điểm Tôn Tâm Nhiên vừa giành được, đưa tỷ số trong game về lại 15-15 để đánh lại.
Không còn nghi ngờ gì, việc Gauff khiếu nại và trọng tài chính đổi phán quyết đã ảnh hưởng Tôn Tâm Nhiên, người mới 16 tuổi và chưa từng trải đấu trường lớn. Ở game thứ 10, tâm lý cô dao động, không phá được game, và tâm thế trận đấu cũng bị ảnh hưởng. Sang game 11, khi đang dẫn 30-0 cô mắc hai lỗi kép, bị Gauff phá game then chốt, và đã rơi nước mắt. Game 12, Gauff thắng liền bốn điểm, một game trắng, giữ giao bóng dễ dàng. Tôn Tâm Nhiên thua set trước với tỷ số 5-7.
Hết set một, Tôn Tâm Nhiên rời sân để chỉnh lại, nhưng rõ ràng cô chưa chỉnh được tâm lý. Trở lại sân ở set hai, cô thua liền ba game đầu, trong đó hai lần bị Gauff phá. Trên sân cô đã thua liền sáu game, nuốt một "trứng" ngầm. Còn tính từ lúc dẫn 5-4 ở set đầu, trong 10 game sau đó Tôn Tâm Nhiên chỉ thắng một game. Set hai cô sụp 1-6, nên chung cuộc bị Gauff quét 0-2, bị loại và lỡ vòng 16 China Open.
China Open năm nay hai lần xảy ra sự cố bảng quảng cáo làm lóa mắt; trước đó trận Djokovic gặp Zverev cũng có
Ngoài trận Gauff gặp Tôn Tâm Nhiên có bảng quảng cáo LED đột ngột nháy sáng bất thường làm lóa mắt, ở trận trước đó Djokovic suýt thắng rồi lội ngược dòng trước hạt giống số 1 Zverev, set đầu cũng xảy ra tình huống tương tự. Đúng lúc Zverev giao bóng, bảng quảng cáo LED cũng đổi hình và nháy sáng. Đánh xong hiệp bóng, Zverev mất điểm rồi khiếu nại. Trọng tài xem lại, xác nhận màn hình đổi hình và cho đánh lại.
Djokovic phản đối gay gắt ngay tại chỗ: "Anh ấy giao bóng, tôi đánh trả, đánh xong điểm này hỏng rồi mới khiếu nại. Nếu thực sự bị nhiễu, anh ấy phải dừng ngay tại chỗ. Không thì sau này có thể đấu tay đôi vài chục nhịp, thua điểm rồi quay lại xin xem lại, thế có hợp lý không? Đây là thước đo phán quyết vô lý nhất mà tôi từng nghe."
Giải thích của Zverev thì là: "Không chắc có được dừng giữa chừng hay không, nên đánh xong mới hỏi trọng tài và xin xem lại." Trận đó, Djokovic tuy mất set đầu, nhưng sau đó thắng liền hai set để lội ngược dòng. Djokovic giàu kinh nghiệm cười đến cuối, còn Tôn Tâm Nhiên rõ ràng chưa có tâm lý chín và khả năng chỉnh lại như Djokovic, nên bị nhiễu, sụp đổ và thua trận.
Chung kết Basel 2022, Rune khiếu nại vì bảng quảng cáo nhưng bị trọng tài chính bác
Trên sân quần vợt còn một tình huống tương tự ở chung kết ATP 500 Basel 2022, Rune gặp Aliassime. Khi ấy, ở game then chốt set hai, đúng lúc Rune đánh bóng, bảng quảng cáo LED bên sân phía sau lưng anh đột ngột đổi hình, sáng tối nhấp nháy. Đánh xong hiệp bóng, Rune mất điểm, rồi khiếu nại với trọng tài chính Lahyani rằng màn hình gây nhiễu. Chỉ có điều lúc đó trọng tài không đồng ý đánh lại, giữ nguyên điểm, khiến Rune rất giận. Giữa các game anh tranh cãi gay gắt với trọng tài, sau trận cũng công khai phàn nàn rằng bảng quảng cáo ảnh hưởng trận đấu. Cuối cùng Aliassime đánh bại Rune để vô địch.
Nhìn lại hai tình huống tương tự ở China Open lần này, sau khi Zverev và Gauff khiếu nại, trọng tài chính đều đổi phán quyết, hoàn toàn khác với cách xử của trọng tài chính ở chung kết Basel, và trở thành yếu tố quan trọng khiến bên ngoài đặt câu hỏi.
Luật không quy định cứng rằng khiếu nại sau bóng chết là vô hiệu, nhưng thông lệ trên sân là bị nhiễu thì phải khiếu nại ngay
Trong quần vợt, với sự cố ánh sáng sân, chẳng hạn WTA Finals từng có đèn sân đột ngột nhấp nháy, cầu thủ dừng khi bóng còn sống thì trọng tài thường cho đánh lại, nhưng khiếu nại truy ngược sau bóng chết có tỷ lệ thành công rất thấp. Ở China Open năm nay, hai lần cầu thủ khiếu nại sau bóng chết đều bị trọng tài chính Adel Nour đổi phán quyết, cho đánh lại, và gây nghi vấn từ bên ngoài.
Luật không viết trắng đen rằng "khiếu nại phải được nêu ngay khi bóng còn sống, sau bóng chết thì khiếu nại đương nhiên vô hiệu", nhưng thông lệ của trọng tài yêu cầu: bị nhiễu thì phải dừng trận ngay và khiếu nại. Chính vì vậy, cầu thủ bên kia và dư luận nhìn chung không chấp nhận, và có nghi vấn. Họ cho rằng một khi cho phép "đánh xong một điểm rồi quay lại truy cứu chuyện bị nhiễu", luật sẽ bị biến thành công cụ. Cầu thủ có thể đánh trọn điểm đó, xem kết quả tốt hay xấu, thua thì khiếu nại, thắng thì nhận, làm hỏng nghiêm trọng sự công bằng của trận đấu.
Gauff đáp lại rằng sau trận đã xin lỗi Tôn Tâm Nhiên, và cũng khen cô trưởng thành
Về chuyện này, Gauff sau trận vẫn khen màn trình diễn của Tôn Tâm Nhiên: "Lúc 16 tuổi, tôi không trưởng thành như Tôn Tâm Nhiên. Tôn Tâm Nhiên là một đối thủ rất có thực lực. Trước trận tôi đã cảm thấy đây sẽ là một trận khó. Với những trận tiếp theo, tôi sẽ đánh từng trận một, cố tiến bộ sau mỗi trận."
Gauff còn nói thêm: "Trước trận tôi không nghiên cứu nhiều video của Tôn Tâm Nhiên, vừa đánh vừa cảm nhận sức va đập của tài năng trẻ này." Sau trận, Gauff chủ động xin lỗi Tôn Tâm Nhiên, và hiểu sự lên xuống cảm xúc của đối thủ sau điểm then chốt đó. Về việc bên ngoài nghi ngờ cô khiếu nại vì bảng quảng cáo nháy sáng, Gauff nói mình chỉ khiếu nại theo luật mà ban tổ chức đã thông báo. Luật cho phép nêu khiếu nại nhiễu kiểu này sau khi hiệp bóng kết thúc.
Tôn Tâm Nhiên đáp rằng mình bị ảnh hưởng bởi phán quyết đổi của trận
Sau trận, Tôn Tâm Nhiên nói mình bị ảnh hưởng bởi việc Gauff khiếu nại và trọng tài chính đổi phán quyết, đồng thời nhắc đến chuyện rơi nước mắt trong giờ nghỉ. Cô nói: "Set đầu lúc bắt đầu đúng là khá giằng co. Tôi không nắm được cơ hội ở một game then chốt, và điều đó cũng ảnh hưởng khá nhiều đến set hai, có chút kiểu sụp đổ. Dù muốn tập trung vào từng điểm, tôi vẫn thua trận."
Tôn Tâm Nhiên nói về việc mình rơi nước mắt: "Tôi nghĩ vẫn là vì điểm then chốt. Tôi thấy game đó mình có cơ hội, nhưng vì bản thân nên không lấy được. Vẫn là dao động về tâm lý. Cảm giác thấy cơ hội trôi qua trước mắt khiến cảm xúc hơi vỡ."
Cuối cùng Tôn Tâm Nhiên tổng kết: "Lần này thực ra cũng ngoài dự kiến. Vòng một gặp Lys, cô ấy cũng là đối thủ rất giỏi. Tôi không đặt kỳ vọng quá lớn, mà chính mình đã tạo cho mình nhiều bất ngờ. Tôi hy vọng tiếp tục cố gắng, tập trung vào môn quần vợt của mình."
Tôn Tâm Nhiên 16 tuổi tuy không đi tiếp, nhưng lần đầu dự China Open đã vào vòng 32 đơn nữ, lập kỷ lục trẻ nhất trong lịch sử giải. Tương lai của cô vẫn đầy khả năng, rất đáng chờ đợi.
